Pomoc humanitarna nie jest nielegalna

- Za jednoznacznie zgodną z prawem możemy uznać wszelką pomoc humanitarną tj. przekazywanie jedzenia i ubrań, wezwanie karetki czy innej pomocy medycznej, udzielenie pierwszej pomocy czy skontaktowanie się z organizacją pozarządową działającą na miejscu. Również udzielenie informacji i porady prawnej nie budzi wątpliwości pod kątem legalności.

       Dziękujemy serdecznie za wszelkie dary przynoszone do redakcji. wszystko trafia do osób i organizacji które dystrybuują to potrzebującym. Niestety, wśród komentarzy mieszkańców pojawiły się również takie, że "jakby co to nie ja, bo nie chce mieć problemów, że pomagam uchodźcom" (sic!).

       Dlatego też działalność wolontariuszek z grup pomocowych skupia się również na edukowaniu mieszkańców. Rozmawiają z mieszkańcami, tłumaczą w jaki sposób można pomóc.

        - Warto zacząć od tego, że pomoc osobom, które znajdują się w warunkach zagrożenia życia i zdrowia nigdy nie powinna być karalna. Właśnie tym zajmują się aktywiści i aktywistki na granicy- pomagają osobom, które utknęły w lesie na wielu dni, w niskich temperaturach, niejednokrotnie bez jedzenia, wody i leków. - wyjaśnia Agnieszka Matejczuk, prawniczka ze Stowarzyszenie Interwencji Prawnej Association for Legal Intervention - Niestety, w obecnej sytuacji nie wiemy, jak niektóre zachowania nakierowane na pomoc tym osobom, będą interpretowane przez organy ścigania. Dlatego (i tylko dlatego) musimy spojrzeć na nie pod kątem możliwości zakwalifikowania ich jako czynów zabronionych w konkretnych sytuacjach.

       Zgodne z prawem

       - Za jednoznacznie zgodną z prawem możemy uznać wszelką pomoc humanitarną tj. przekazywanie jedzenia i ubrań, wezwanie kartki czy innej pomocy medycznej, udzielenie pierwszej pomocy czy skontaktowanie się z organizacją pozarządową działającą na miejscu. Również udzielenie informacji i porady prawnej nie budzi wątpliwości pod kątem legalności.

        Pomocnictwo

        - Ustawowa definicja pomocnictwa wskazuje, że jest nim działanie w zamiarze ułatwienia nielegalnego przekroczenia granicy, w szczególności dostarczanie narzędzi, środka przewozu, udzielanie rady lub informacji. Zamiar jest w praktyce trudny do oceny i udowodnienia. Nie w jesteśmy w stanie jednoznacznie określić, jakie działania będą uznane za pomocnictwo, a jakie nie. Zależy to w dużej mierze od okoliczności danej sytuacji. Warto jednak pamiętać, że kluczowa będzie ocena zamiaru, z jakim działa dana osoba. Aby postawić zarzuty karne, organy ścigania powinny być w stanie wykazać, że „sprawcy” przyświecał zamiar popełnienia przestępstwa lub pomocnictwa do jego popełnienia. Dlatego istotne jest, czy osoba pomagająca jest w stanie udowodnić, że działała tylko i wyłącznie w celu udzielenia pomocy humanitarnej i prawnej.

        Działania, co do których - mimo najlepszych intencji osób pomagających – może zajść ryzyko zakwalifikowania ich jako przestępczych to: ukrywanie uchodźców, pomoc w transporcie, pośredniczenie w kontaktach z przemytnikami, udzielanie informacji, które mogą pomóc w nielegalnym przekroczeniu granicy (np. dotyczących trasy). Takie formy pomocy mogą stać się przedmiotem postępowania karnego, którego ostateczny wynik będzie zależał od indywidualnych okoliczności sprawy.

     Anna Kondraciuk, fot Jerzy Jurecki