Podlaski Przełom Bugu

Park Krajobrazowy „Podlaski Przełom Bugu” obejmuje najpiękniejsze i najcenniejsze fragmenty doliny Bugu. Jest usytuowany na terenie 8 gmin, od strony południowej gminy Terespol, Zalesie, Rokitno, Janów Podlaski, Konstantynów, Sarnaki, Platerów i Łosice, między dwiemia rzekami od strony południowej rzeką Krzna w Neplach i od północnej rzeką Toczna koło Drohiczyna. Ma powierzchnię 31 tys. hektarów.

W 2009 roku Park Krajobrazowy „Podlaski Przełom Bugu” wszedł w skład zespołu lubelskich parków. W Janowie Podlaskim, gdzie dotychczas funkcjonowała dyrekcja utworzono oddział terenowy, którego kierownikiem został Andrzej Łazeba. Z nim rozmawiamy o zaletach i bogactwie przyrodniczym parku.

- W parku znajdują się cenne rezerwaty przyrody. Są to trzy rezerwaty typowo leśne, dwa ornitologiczne, jeden rezerwat faunistyczny „Mierzwice”, który powstał cztery lata temu. Najstarszy rezerwat to „Łęg Dębowy” niedaleko Janowa Podlaskiego. Niektóre rezerwaty istniały jeszcze przed utworzeniem parku. Większość z nich jednak nie spełnia swojej roli. Na przykład ornitologiczne, m.in. „Kózki”. Tam jest roślinność kserotermiczna, napiaskowa. Od czasu jego utworzenia w 2000 roku, kiedy w tamtym okresie odbywały się toki batalionów, roślinność się zmieniła.

- Co na to wpłynęło?

- Łąki i pastwiska nad Bugiem zaczynają zarastać roślinnością drzewiastą. Wkracza sukcesja naturalna. A z tym się wiąże obecność ptaków. Związane jest to również z brakiem gospodarzy na naszym terenie, bo kiedyś wypasano krowy i zwierzęta domowe właśnie na łąkach nad Bugiem. Nie było zakrzaczeń, było dużo terenów otwartych. Tereny otwarte sprzyjają rozrodowi czajki, siweczki rzecznej. Obecnie nie możemy powstrzymać naturalnych procesów i liczebność gatunków spada.

- Czy mógłby Pan przybliżyć pojęcie otuliny parku?

- Otulina rządzi się takimi samymi prawami jak park. To jest strefa ochronna. Wszelkie zakazy są zbliżone do terenu parku. Właściwie jest to strefa ochrony przed działalnością człowieka. Przed przedsięwzięciami związanymi z budownictwem i gospodarką wodną. Przed przystąpieniem do inwestycji w otulinie parku, inwestor musi wystąpić o decyzję środowiskową do RDOŚ.

- Jaką ofertę turystyczną posiada park?

- Mamy aktualnie dwie ścieżki przyrodnicze: „Nadbużańskie Łęgi” to jest ścieżka za stadniną koni w Janowie Podlaskim, jej trasa wynosi ok. 10 km. Druga ścieżka „Kalinik” w okolicach Bubla Starego, gm. Konstantynów. Taka najbardziej atrakcyjna to pierwsza z nich „Nadbużańskie Łęgi”, tu też najwięcej zajęć się odbywa. Zaczyna się przy bramie wjazdowej na stadninę koni. Na trasie znajdują się tablice edukacyjne, jak również wiaty turystyczne, gdzie można odpocząć i zjeść posiłek.

- Park organizuje również konkursy przyrodnicze?

- Takim znanym konkursem jest „Poznajmy Parki Krajobrazowe Polski”. I muszę się tutaj pochwalić, że jako „Podlaski Przełom Bugu” odnosimy sukcesy w tym konkursie. A zwłaszcza przodująca jest młodzież z gimnazjum w Janowie Podlaskim. Zawsze jesteśmy w czołówce. Bardzo nam na tym zależy, żeby młodzież odkrywała piękno przyrody. Muszę tu pochwalić nauczycielki ze szkoły w Janowie Podlaskim Wiolettę Doroszuk i Iwonę Kaliszuk, które bardzo się angażują i mobilizują młodzież do pracy.

- Cenne i rzadkie w skali kraju gatunki, występujące w dolinie Bugu?

- Mamy około 150 gatunków zwierząt, a florę reprezentuje ok. 760 gatunków roślin. Dolina Bugu jest jednym z najpiękniejszych terenów zarówno pod względem przyrodniczym, jak i krajobrazowym. Są unikatowe środowiska, tak jak łęgi wierzbowo-topolowe, to jest rzadkość nie tylko w skali kraju, ale również Europy. Rzeka Bug jest rzeką niezmeliorowaną. Charakteryzuje się starorzeczami, zakolami, bo koryto rzeki się zmienia. Poprzez to, że powstają takie zalewiska zwierzęta mają idealne warunki do bytowania. Mamy żółwia błotnego, wilki, bociana czarnego, orlika krzykliwego, zimorodka, remiza, rzekotkę drzewną. Co do roślin to możemy się pochwalić dwoma stanowiskami z zimoziołem północnym w Werchlisiu i w Serpelicach. Występuje też mieczyk dachówkowaty, podkolan biały, kosaciec syberyjski. Zachęcam do śledzenia na naszej stronie internetowej zespołów lubelskich parków aktualności oraz odbycia wirtualnej wycieczki do interesujących miejsc. Można się zapoznać z ofertą. Mam nadzieję, że skusi to turystę do zwiedzania.

W siedzibie parku w Janowie Podlaskim na ul. Piłsudskiego 10 można zwiedzić wystawę przyrodniczą. Otwarta jest od poniedziałku do piątku w godzinach 7.15-15.15.

Natalia Gontarz, Kurier Podlaski – Głos Siemiatycz, fot. NG

/na zdjęciu kierownik Parku Krajobrazowego „Podlaski Przełom Bugu” Andrzej Łazeba/