:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?

Epizody z pierwszej wojny światowej

01/04/2018 18:23
Jeńcy rosyjscy na Rynku w Siemiatyczach, zdjęcie z 1914 roku

Wspomnienie Żyda siemiatyckiego Dawida Kimczi z czasów I wojny światowej

„Podczas I wojny światowej oraz w okresie bezpośrednio po niej, Żydzi z Siemiatycz narażeni byli na wszystkie te problemy, jakich doświadczali wszyscy inni Żydzi w Europie Wschodniej w tamtych czasach.

Chociaż nie można porównywać żołnierzy Wilhelma (ówczesnego cesarza niemieckiego – przyp. MAN) z żołnierzami hitlerowskimi, okupacja niemiecka była dla Żydów siemiatyckich bardzo trudna. To prawda, że niektórzy mieszkańcy sztetla wiedzieli, jak się odnaleźć w nowej sytuacji i z powodzeniem potrafili wieść dobre życie, ale na większości źle odbiły się dolegliwości i nowe regulacje.

 Szczególnie dotkliwie odczuli oni politykę Niemców kierowania ludzi do pracy przymusowej. Złapanych używano nie tylko do prac w mieście i okolicach, ale wysyłano dziesiątki kilometrów dalej np. do Hajnówki, Puszczy Białowieskiej oraz innych niebezpiecznych miejsc w pobliżu linii frontu. Z tego powodu Żydzi używali wszelkich sposobów, aby uniknąć pracy przymusowej dla Niemców. Było wiele prób ucieczki. Niektóre z nich zakończyły się zastrzeleniem uciekinierów.

 Istniały również problemy na skutek prowokacji i bezpodstawnych oskarżeń. Jedno z nich nastąpiło jeszcze pod okupacją rosyjską i dotyczyło nauczyciela Jehudy Koguta. W 1915r. ktoś oddał kilka strzałów z okna jednego z domów w Siemiatyczach. Nie było wiadomo, czy kule dosięgły Rosjanina ani czy w ogóle do nich doszło. W każdym razie komendant rosyjski polecił zatrzymać go jako podejrzanego. Został zabrany na wzgórze za miastem, gdzie miał być zastrzelony, ale w ostatniej chwili puszczono  go wolno.

 Przed opuszczeniem miasta (w sierpniu 1915 r. – przyp. MAN) generał rosyjski rozkazał spalenie go. Żołnierze zaczęli polewać domy benzyną. Ulice były puste, ponieważ kule latały we wszystkich kierunkach. Wiadomość ta dotarła do rabina Kuselewicza, który w tej sprawie gotów był poświęcić swoje życie. Przebiegł praktycznie przez całe miasto do domu Belkiesa, w którym stacjonował sztab, zupełnie nie dbając o swoje bezpieczeństwo i wdarł się przed oblicze generała. Rabin miał paść do jego stóp i płakać przed nim, jak dziecko. Udało mu się przekonać go do uchylenia tego strasznego rozkazu.

 Przykład rabina Kuselewicza, niech pamięć jego będzie błogosławiona, który ryzykował życiem dla dobra swojej społeczności oraz późniejsze fakty są przykładami naszego dziedzictwa duchowego, kontynuacji żydowskiej tradycji samopoświęcenia, wierności rodzinnej i poświęcenia między mężem i żoną.

 Dobra i delikatna kobieta, Kaja Monczer, została zastrzelona przez grasujących żołnierzy rosyjskich, chroniąc własnym ciałem męża - Rubena Monczera - przed niechybną śmiercią.

 Henije Tykocki postąpiła w ten sam sposób, kiedy armia polska zajęła Siemiatycze (w 1918 r.? 1920 r.? – przyp. MAN). Na skutek jakiejś prowokacji Jakub Tykocki został doprowadzony na środek rynku, gdzie miał być zastrzelony. Jego żona Henije  chroniła go własnym ciałem krzycząc: “Mnie pierwszą musicie zabić!” Tylko z powodu jej oporu wobec żołnierzy Jakow Tykocki pozostał przy życiu.

 Żołnierze rosyjscy, podobnie jak Niemcy, kradli mienie żydowskie ze sklepów i domów. Przed wycofaniem się armii rosyjskiej żołnierze wdzierali się do żydowskich sklepów i zabierali towar. Żołnierz, który rabował nasz sklep, został złapany przez Niemców w trakcie rabunku. Niemcy skazali go za to na śmierć. Nie odzyskaliśmy jednak nigdy swoich towarów.

 Podczas okupacji niemieckiej (sierpień 1915 r. – listopad 1918 r. – przyp. MAN) Niemcy wyznaczyli na mera miasta Mojsze Pachtera. Był on osobą wykształconą, ale bardzo zarozumiałą. Domagał się, aby mieszkańcy zdejmowali przed nim czapki.

 Mojsze Pachter miał bardzo burzliwe życie. W czasach carskich brał udział w działalności rewolucyjnej. Policja go poszukiwała. Z tego powodu w 1905 r. uciekł do Palestyny, gdzie został czynnym członkiem “HaShomer” (żydowskiej organizacji obronnej powstałej w 1909r. – przyp. MAN). W bójce zabił Araba, więc musiał opuścić Palestynę i znów wrócił do Siemiatycz.

 Po przywróceniu polskiej władzy w Siemiatyczach, po wycofaniu się bolszewików (w 1920 r. – przyp. MAN), Mojsze Pachter został zatrzymany i przewieziony do więzienia w Warszawie. Krążyły plotki, że w więzieniu został zastrzelony.

 W okresie wojny polsko – bolszewickiej było wiele innych pogłosek i prowokacji. Pewnego razu bolszewicy ujęli kilkuset mieszkańców Siemiatycz, ponieważ jeden miejscowy Polak o nazwisku Boguszewski, strzelił do bolszewika. Zatrzymani zostali jednak następnie puszczeni wolno. Innym razem bolszewicy ostrzelali szereg domów.

Tłumaczenie i opracowanie:  Marek Antoni Nowicki

Reklama

Epizody z pierwszej wojny światowej komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Lektorzy do prowadzenia zajęć

W związku z realizacją bezpłatnych kursów języka angielskiego na terenie Łosic, Sarnak i Platerowa, poszukiwani są: lektorzy do prowadzenia zajęć z..


Zobacz ogłoszenie

Specjalista ds Sprzedaży i

Elhurt-Elmet Sp. z o. o., firma o wieloletniej tradycji w handlu artykułami z branży elektrycznej i metalowej, lider na rynku, poszukuje Kandydatek..


Zobacz ogłoszenie
Reklama


 Reklama


25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez kurierpodlaski.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

Głos s.c. Jerzy Nowicki i Jacek S Wasilewski z siedzibą w Siemiatycze 17-300, Jana Pawła II

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"