Zainwestuj w zdrowie - zadbaj o siebie i swoją rodzinę

Migotanie przedsionków i cukrzyca to dwie bardzo groźne choroby, które często ze sobą współistnieją. Ich konsekwencją może być udar mózgu – najczęstsza przyczyna niepełnosprawności po 60 roku życia. Warto więc poznać te choroby, by nauczyć się im zapobiegać i rozpoznawać ich pierwsze objawy. Pomóc ma w tym akcja edukacyjna „Zadbaj o serce w swojej rodzinie” z udziałem autorytetów medycznych.

Prawie w każdej rodzinie są osoby dotknięte cukrzycą, udarem mózgu czy migotaniem przedsionków dlatego tak ważne jest, by każdy znał czynniki ryzyka tych chorób, ich objawy i wiedział, jak im zapobiegać.

Rodzina jest doskonałą płaszczyzną do wymiany doświadczeń i wzajemnej edukacji prozdrowotnej, dlatego akcja edukacyjna „Zadbaj o serce w swojej rodzinie” idealnie wpisuje się w międzypokoleniowe szerzenie wiedzy w tym zakresie.

      Podstępna i groźna cukrzyca

Cukrzyca nazywana jest cichym zabójcą XXI wieku. Statystyki dotyczące tej choroby są zatrważające: co 8 sekund z powodu jej powikłań umiera na świecie jedna osoba. W Polsce na tę chorobę cierpi blisko 3 miliony osób, a ponad 5 milionów ma stan przedcukrzycowy.

„Cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się podwyższonym stężeniem glukozy we krwi wynikającym z defektów wydzielania lub działania insuliny. Wśród czynników ryzyka wpływających na rozwój cukrzycy typu 2 oprócz uwarunkowań genetycznych wymienia się czynniki środowiskowe: brak aktywności fizycznej i wysokoenergetyczną dietę, które sprzyjają rozwojowi nadwagi i otyłości. Ale o cukrzycy świadczyć też może utrata masy ciała mimo nadmiernego łaknienia, zwiększona ilość oddawanego moczu, wzmożone pragnienie, uczucie ciągłego zmęczenia i ogólne osłabienie” – wymienia diabetolog, dr Katarzyna Wasilewska z Gabinetu Diabetologiczno-Internistycznego w Białymstoku.

O cukrzycy mówi się, że jest podstępną chorobą, ponieważ jej początkowe objawy mogą być subtelne i na tyle mało dokuczliwe, że łatwo je zbagatelizować. Tymczasem nieleczona doprowadza do chorób układu sercowo-naczyniowego, które mają bardzo poważne konsekwencje.

„Przewlekła hiperglikemia uszkadza śródbłonek naczyń krwionośnych, co doprowadza do powikłań takich jak zawał serca czy udar mózgu.

Jak groźna to choroba świadczą statystyki: ponad 60% chorych z cukrzycą powyżej 60. roku życia umrze z powodu choroby serca, jaką wywołuje ta choroba” – mówi diabetolog.

     Niebezpieczne migotanie

Na liście chorób cywilizacyjnych znajduje się też migotanie przedsionków - najczęstsze zaburzenie rytmu serca. Odczuwane jest przez chorych jako szybkie, niemiarowe bicie serca, często powodujące uczucie kołatania w klatce piersiowej.

„Migotanie przedsionków wiąże się niestety z ryzykiem udaru mózgu. W zagłębieniach źle kurczących się w czasie migotania przedsionków serca, najczęściej w tzw. uszku lewego przedsionka, mogą tworzyć się zakrzepy, które z prądem krwi przedostają się do różnych narządów, powodując zatory. Niestety część z nich może dotrzeć do tętnic mózgowych, powodując tzw. niedokrwienne udary mózgu. W przebiegu migotania przedsionków są one szczególnie groźne, ponieważ są rozległe i powodują znaczny stopień inwalidztwa” - tłumaczy prof. Anna Tomaszuk-Kazberuk z Kliniki Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.

Rozpoznanie napadowego migotania przedsionków nie zawsze jest łatwe. Najprościej jest wykona

EKG np. w gabinecie lekarza rodzinnego lub na izbie przyjęć u pacjenta, który zgłosił się z powodu nierównego bicia serca. Jednak nie zawsze napady migotania przedsionków trwają na tyle długo, aby pacjent zdążył zgłosić się do szpitala. Poza tym nie wszyscy pacjenci odczuwają tę arytmię jako tak dokuczliwą, że natychmiast szukają pomocy medycznej.

Innym objawem może być męczenie się, ale jest to niestety objaw bardzo niecharakterystyczny i pacjenci przez długi czas mogą nie wiedzieć, że mają migotanie przedsionków. Są też tacy chorzy, którzy nie odczuwają żadnych objawów, a arytmię stwierdza się u nich przypadkowo.

     Co łączy cukrzycę z migotaniem przedsionków?

Migotanie przedsionków i cukrzyca bardzo często ze sobą współistnieją. Cukrzyca powoduje uszkodzenie oraz zaburzenia funkcji wielu narządów, szczególnie serca i naczyń krwionośnych, nerek, nerwów i oczu. Jej powikłaniami mogą być: zawał serca, niewydolność serca, miażdżyca tętnic, a więc choroby, które także usposabiają do wystąpienia migotania przedsionków, a co za tym idzie udaru niedokrwiennego mózgu.

Cukrzyca sama w sobie także niesie podwyższone ryzyko udaru mózgu.

„U chorego z migotaniem przedsionków, u którego współistnieje cukrzyca, występują wskazania do profilaktyki powikłań zakrzepowych, które mogą go uchronić przed udarem” – przypomina prof. Anna Tomaszuk-Kazberuk.

     Jak rozpoznać udar?

Zarówno migotanie przedsionków, jak i cukrzyca wiążą się z podwyższonym ryzykiem udaru mózgu.

„Udar mózgu nie boli, dlatego chorzy często bagatelizują pierwsze objawy” – zwraca uwagę dr Tomaszuk-Kazberuk. Warto wiedzieć, że choć najczęściej ofiarami udaru mózgu padają osoby po sześćdziesiątym roku życia, to jednak niekoniecznie musi dotyczyć osoby starszej, zdarza się także ludziom w młodszym wieku.

Czasem udar następuje nagle, ale zdarza się, że poprzedzają go pewne objawy. „Zwróćmy na nie baczną uwagę, tym baczniejszą, że nie wydają się początkowo być groźne. Wzbudzić nasz niepokój powinny takie objawy jak bezwład ręki powodujący problem z uniesieniem przedmiotów, a także zaburzenia widzenia, mowy. Porażenie mięśni może spowodować, że na twarzy pojawi się dziwny, nienaturalny grymas, opadnięcie kącika ust, a mowa staje się nagle bełkotliwa i niewyraźna czy wręcz niezrozumiała. Jeśli zauważymy osobę, którą podejrzewamy o udar, powinniśmy zawiadomić jak najszybciej pogotowie, ponieważ liczy się każda minuta Liczy się czas, bo im szybciej chory dostanie się do szpitala, tym większe szanse na uratowanie zdrowia i życia chorego.” – radzi kardiolog.

     Spróbuj do nie dopuścić do udaru mózgu

Ważna jest kontrola cukrzycy, bo prawidłowa terapia cukrzycy, utrzymywanie prawidłowych wartości ciśnienia tętniczego, w istotny sposób przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka występowania udaru mózgu u tych pacjentów. „Namawiajmy też do większej aktywności fizycznej, ponieważ ruch zwiększa wrażliwość na insulinę, poprawia nastrój i jest świetną metodą walki z nadwagą i otyłością” – podkreśla dr Wasilewska.

Specjaliści zalecają ok. 30 do 45 minut aktywności fizycznej na dobę, a osobom po 65. roku życia minimum dwie i pół godziny spacerów tygodniowo.

Ważnym elementem terapii cukrzycy jest też zdrowa dieta z ograniczoną kalorycznością. „Zalecamy regularne posiłki, produkty pełnoziarniste zbożowe oraz produkty o niskim indeksie glikemicznym. Wykluczajmy z diety łatwo przyswajalne cukry proste. Sugerujemy ograniczenie węglowodanów i nasyconych kwasów tłuszczowych, a także soli – szczególnie u pacjentów z współistniejącym nadciśnieniem tętniczym. Osoby z cukrzycą mają także zakaz nadużywania alkoholu i palenia papierosów” – wylicza diabetolog.

Zdrowy styl życia i stosowanie się do zaleceń lekarskich to podstawa w leczeniu nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, schorzeń tarczycy czy choroby niedokrwiennej serca. W ten sposób dbamy także o to, by nie pojawiło się migotanie przedsionków, a wraz z nim niewydolność serca.

„Założenie jest takie, by leczyć schorzenia serca i inne pozasercowe, które mogą w przyszłości stać się przyczyną migotania przedsionków, a wymienione choroby są właśnie praprzyczyną, prapoczątkiem tej arytmii”- wyjaśnia dopisać nazwisko, neurolog.

     Edukacja ma sens: wiesz więcej, żyjesz lepiej

Eksperci zaangażowani w akcję „Zadbaj o serce w swojej rodzinie”, prowadzonej w tym roku w 8 miastach w Polsce, by edukować w zakresie profilaktyki i leczenia chorób cywilizacyjnych. Przypominają i doradzają, jak zmodyfikować swoje dotychczasowe nawyki, by długo cieszyć się zdrowym życiem w rodzinie. Działania edukacyjne obejmą swoim zasięgiem miasta, które na mapie Polski układają się w kształt serca. W 2020 roku będą prowadzone w Działdowie, Włocławku, Suwałkach, Siemiatyczach, Zielonej Górze, Olsztynie, Toruniu i Białymstoku. Organizatorzy akcji zachęcają wszystkich do czerpania wiedzy w zakresie profilaktyki udarów, migotania przedsionków i cukrzycy typu 2 na stronach kampanii STOP UDAROM (www.stopudarom.pl) oraz DŁUŻSZE ŻYCIE Z CUKRZYCĄ (www.dluzszezyciezcukrzyca.pl).