Strefa Schengen

Polska i osiem innych krajów wchodzą do strefy Schengen. Kontrole na granicach lądowych znikną w nocy z 20 na 21 grudnia tego roku. Czy w związku z tym możemy spodziewać się wzmożonej kontroli przez policję oraz funkcjonariuszy straży granicznej?


          Co to jest Schengen?
          Wejście Polski do układu Schengen oznacza m.in. zniesienie kontroli paszportowych na przyszłej granicy wewnętrznej z Niemcami, Słowacją, Czechami i Litwą. Będą one natomiast bardziej szczegółowe na granicy zewnętrznej - z Rosją, Białorusią i Ukrainą. Wszystko po to, by zapobiegać nielegalnej imigracji i przemytowi.
          Strefa Schengen ma zostać rozszerzona od 21 grudnia 2007 r. Wtedy na przejściach lądowych i morskich z innymi krajami tego układu zniesione zostaną kontrole paszportowe. Nieco później, od kwietnia, nastąpi to na lotniskach (oczywiście dla pasażerów lecących do krajów Schengen).
          Zniesienie kontroli na granicy z państwami w układzie Schengen nie oznacza, że formalnie przestanie ona istnieć. Będzie ją można przekraczać niemal w dowolnym miejscu, co wiele ułatwi m.in. turystom. Oznacza to, że na Litwę będziemy mogli pójść nawet na przełaj, przez las, ale na graniczącą z naszym powiatem Białoruś już nie.
          Więcej patroli na drogach
          Funkcjonariusze straży granicznej, administrujący teren graniczny z państwami należącymi do układu z Schengen, z przejść granicznych przeniosą się na trasy międzynarodowe i dojazdowe do granicy. Pojawią się też tzw. grupy mobilne, czyli zespoły patrolowo - interwencyjne, których zadaniem będzie sprawdzanie dokumentów, legalności pobytu cudzoziemców oraz zapobieganie przemytowi. Pracę strażników będą usprawniać tzw. "schengen - busy", pełniące rolę przewoźnych przejść granicznych. Są to specjalne samochody wyposażone w sprzęt niezbędny do przeprowadzania kontroli - np. komputer podłączony do baz danych zawierających m.in. informacje o osobach poszukiwanych, urządzenia do sprawdzania odcisków palców czy mini laboratoria do wykrywania narkotyków. Na granicy wewnętrznej będą też wprowadzane wspólne międzynarodowe patrole.
Na przejściach przyszłej, zewnętrznej granicy Polski z Rosją, Ukrainą, Białorusią kontrole wjazdowe będą bardziej skrupulatne. By ją uszczelnić, już od kilku lat zwiększa się liczbę strażników granicznych.
W naszym powiecie w zasadzie będzie bez zmian. Różnicą może być okresowe zwiększenie patroli straży granicznej z placówki w Mielniku.
          SIS
          Jednym z najważniejszych narzędzi pracy służb kontrolnych będzie teraz SIS - System Informacji Schengen. To ogólnoeuropejska baza danych, w której są informacje o wszystkich osobach łamiących prawo na terenie Unii Europejskiej.
Asp. sztab. Romuald Leoniuk, oficer prasowy siemiatyckiej policji: - SIS jest bardzo skuteczny, bo dostęp do niego mają nie tylko służby graniczne, ale też policja i inne instytucje, odpowiadające za bezpieczeństwo. Nasi policjanci zostali przeszkoleni w zakresie postępowania i procedur związanych z działaniem służb w strefie działania układu z Schengen. W każdym województwie stan przygotowań oceniała komisja europejska. Przygotowania wypadły dobrze.
          Teraz czas legitymowania każdej osoby może się wydłużać. Dlaczego?
          - Legitymowane osoby będziemy sprawdzać nie tylko w polskich systemach policyjnych, ale również w systemie informacji europejskiej. To zabierze nieco więcej czasu. Jest to rozbudowany system, którego baza danych obejmuje wszystkie osoby poszukiwane przez kraje w strefie Schengen. Za pomocą systemu SIS będziemy mogli sprawdzić nie tylko osobę z naszego powiatu, ale i obywatela innego kraju, który może być poszukiwany przez inne państwo - dodaje Leoniuk.
          "Z SIS-u już korzystamy"
          Kapitan Anna Wójcik, rzecznik prasowy Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej podkreśla, że po wejściu do strefy Schengen granica polsko - białoruska, a więc ta, którą chroni m.in. placówka Straży Granicznej w Mielniku, stanie się granicą zewnętrzną całego obszaru Schengen:
          - Praca funkcjonariuszy jednostki w Mielniku w zasadzie nie zmieni się. Funkcjonariusze będą wykonywać podobne zadania, jak dotychczas. Obsada etatowa placówki znajduje się prawie na poziomie stu procent i jest skompletowana, więc na razie nie ma potrzeby wyraźnych wzmocnień kadry. Oczywiście, w miarę upływu czasu, jeszcze kilku funkcjonariuszy tam trafi.
          A czy kontrole będą częstsze i dłuższe ze względu na SIS?
          - Kontrole w strefie nadgranicznej są i będą prowadzone w oparciu o analizę potrzeb i zagrożeń, więc funkcjonariusze tą zasadą będą się kierować. A co do SIS-u, to już z tego systemu korzystamy, dokładnie od września tego roku - dodaje pani kapitan.
          Kosztowne wizy
          Jeżeli osoba spoza krajów należących do grupy Schengen będzie chciała wjechać do Polski, za wizę musi zapłacić 60 euro. Taki dokument uprawnia do poruszania się po praktycznie wszystkich krajach UE (do strefy nie należy Wielka Brytania i Irlandia, w niedługiej przyszłości wstąpią: Szwajcaria, Lichtenstein, Bułgaria, Cypr i Rumunia) przez trzy miesiące.
          Dzięki zawartym specjalnym porozumieniom z Rosją i Ukrainą, obywatele tych krajów za wizy będą płacić po 35 euro. Białoruś takich umów nie zawarła.
          A ponieważ w prawie międzynarodowym obowiązuje zasada wzajemności, Polacy jadący na Wschód za swoje wizy zapłacą odpowiednio: 60 euro za wjazd do Białorusi i po 35 euro do Rosji czy Ukrainy.

          Cezary Klimaszewski, Tygodnik Głos Siemiatycz, fot. CK