"Piszemo po swojomu" Konkurs literacki

„Piszemo po swojomu” (piszemy po swojemu), to tytuł konkursu literackiego ogłoszonego przez Podlaski Instytut Naukowy. Prace konkursowe można przesyłać przez cały rok 2022, nie ma ograniczeń wiekowych, a forma literacka dowolna. Jedynym warunkiem jest pisanie w regionalnej gwarze.

„Piszemo po swojomu” (piszemy po swojemu), to tytuł konkursu literackiego ogłoszonego przez Podlaski Instytut Naukowy. Prace konkursowe można przesyłać przez cały rok 2022, nie ma ograniczeń wiekowych, a forma literacka dowolna. Jedynym warunkiem jest pisanie w regionalnej gwarze.

       Konferencja prasowa promująca konkurs „Piszemo po swojomu”, odbyła się w końcu grudnia 2021 r., w Bielsku Podlaskim, przy ulicy Krynicznej 14, gdzie mieści się siedziba głównego organizatora, czyli Podlaskiego Instytutu Naukowego oraz współorganizatora - Związku Ukraińców Podlasia. 

       Stowarzyszenie Podlaski Instytut Naukowy realizuje zadanie publiczne „Promocja języka i kultury ukraińskiej Podlasia”, finansowane ze środków Narodowego Instytutu Wolności. W ramach tegoż zadania, organizatorzy zaplanowali trzy działania: 1 – podlaski konkurs literacki „Piszemo po swojomu”, 2 – podlaska nagroda naukowo – literacka, 3 – wydanie antologii literatury podlaskiej pisanej w języku ukraińskim.

       Konferencja prasowa dotyczyła pierwszego działania, czyli podlaskiego konkursu literackiego „Piszemo po swojomu”. Konkurs rozpoczął się 1 stycznia 2022 r., jego wyniki poznamy wiosną 2023 r.

- Celem tego konkursu jest, aby język którym mówili nasi przodkowie, czyli gwary ukraińskie Podlasia, były żywe, funkcjonowały w różnych przestrzeniach życia, w tym także w życiu literackim – mówi Grzegorz Kuprianowicz, dyrektor Podlaskiego Instytutu Naukowego.

-  Związek Ukraińców Podlasia z wielką chęcią przyjął inicjatywę. Jest to bardzo potrzebne, bo z tego co wiemy, już są ludzie, którzy chcą brać udział w tym konkursie – cieszy się Andrzej Artemiuk, zastępca przewodniczącego Związku Ukraińców Podlasia. - Konkurs da nowe możliwości, aby utrzymywać podlaską gwarę języka ukraińskiego, tym samym wspierać naszą tożsamość.

       Konkurs ma zachęcić do pisania po „swojomu” (po swojemu), czyli językiem, którym posługują się mieszkańcy wsi i miasteczek położonych między Bugiem a Narwią.

- Może być proza, poezja, wspomnienia, różne formy publicystyczne – wymienia Ludmiła Łabowicz, sekretarz Podlaskiego Instytutu Naukowego. - Chcemy żeby każdy, kto zechce napisać gwarą, wysilił swoją kreatywność i spróbował napisać w jakiejś formie. To może być cykl wierszy, opowiadań, a może ktoś spróbowałby napisać powieść?

       W ramach realizacji konkursu, gwarowi twórcy będą mogli wziąć udział w warsztatach, gdzie poznają różne techniki pisania, również sposoby zapisywania gwary.

- Utwory mogą być pisane zarówno według alfabetu łacińskiego, jak cyrylicą – wyjaśnia Grzegorz Kuprianowicz. - Najważniejsze, aby było to napisane miejscową, podlaską gwarą. Chodzi o to, aby ludzie dostrzegli, że we własnym języku można tworzyć utwory literackie, że może on być używany nie tylko do codziennych kontaktów. Zadaniem konkursu jest zachęcenie do twórczości i rewitalizacji języka podlaskiej gwary. Ważne też, aby zachęcić młodych do poznania języka swoich przodków. Warto wiedzieć, że to wszystko jest zapisane w ważnym dokumencie Rady Europy, Europejskiej Karcie Grup Mniejszościowych, która zwraca uwagę, że trzeba promować języki, które są nieoficjalnymi. Język, który nie jest oficjalnym, siłą rzeczy ma słabszą pozycję. Żeby mógł normalnie funkcjonować, potrzebne jest stworzenie odpowiednich warunków. Liczymy, że nasz konkurs do tego się przyczyni, a powstałe utwory dotrą do szerokiego audytorium czytelników.

       Prace na konkurs można przygotowywać już w tej chwili. Należy je przesyłać w formie papierowej lub elektronicznej do głównego organizatora, czyli Podlaskiego Instytutu Naukowego, w terminie od stycznia do grudnia 2022 roku. Prace zostaną podzielone na co najmniej trzy kategorie, ocenione przez literatów i filologów. Wyniki konkursu poznamy wiosną 2023 r. Laureaci otrzymają dyplomy oraz nagrody i bony. Kwota przewidziana na nagrody wynosi 10 tys. zł.

- Najlepsze prace zostaną wydrukowane. Planujemy też spotkania literackie zwycięzców konkursu, w celu popularyzacji twórczości gwarami Podlasia - dodaje Ludmiła Łabowicz.

        Konkurs „Piszemo po swojomu” jest adresowany do wszystkich chętnych, którzy znają gwarę funkcjonującą w regionie między rzekami Bug i Narew, potrafią się nią porozumiewać. Nie ma ram wiekowych ani objętościowych. Formy twórczości dowolne. Jak ktoś zechce może stworzyć nawet komiks.

Krystyna Kościewicz