75 lat kapucynów w Serpelicach

15 października minęła rocznica 75 lat od przybycia kapucynów do Serpelic.

     Osoby przybywające do Serpelic bez trudu dostrzegają miejscowy kościół i klasztor, tu wśród drzew, nad Bugiem swą siedzibę mają synowie św. Franciszka – Zakon Braci Mniejszych Kapucynów. Jest on jedną z licznych gałęzi bogatej rodziny franciszkańskiej. Powstał w początkach XVI w. jako owoc reformy mającej na celu powrót do pierwotnej, surowszej wersji reguły zakonnej. Do Polski, jako wotum za zwycięstwo nad Turkami pod Chocimiem, sprowadził ich król Jan III Sobieski, fundując im 11 VII 1683 r. pierwszy klasztor w Warszawie. Wydawałoby się, że funkcjonują oni w Serpelicach od zawsze, jednak mija dopiero 75 lat od ich przybycia. Serpelice to urokliwa wieś otoczona lasem, położona na lewym brzegu Bugu, mająca około trzystu mieszkańców, w większości zajmujących się rolnictwem. Pierwsze wzmianki pochodzą z początku XVI wieku. Przez długi czas wierni udawali się do świątyń w Mielniku, Sarnakach, czy też Konstantynowie.

    Przybycie kapucynów do Serpelic wiąże się z osobami o. Anioła Dąbrowskiego (na zdjęciu z lewej) oraz br. Bartłomieja Snochowskiego (na zdjęciu z prawej)..

    Ojciec Anioł Stanisław Dąbrowski urodził się 1 kwietnia 1881 w Dąbrowie Łazach, jako syn Kazimierza i Konstancji. Po śmierci ojca wraz z rodziną przenosi się do Warszawy, gdzie uczył się na kursach wieczornych i w progimnazjum Kowalskiego, aby następnie rozpocząć studia w Szkole Sztuk Pięknych. Równocześnie pracował w teatrze jako aktor, skąd pochodziło jego zamiłowanie do tej formy wyrazu, co udowodnił organizując w Serpelicach teatr. Jednocześnie, dając upust swoim wielorakim zainteresowaniom, udzielał się w Stowarzyszeniu Robotników Chrześcijańskich, gdzie założył Koło Młodzieży i chór. Brał także czynny udział w manifestacjach 1905 roku. Do Kapucynów wstąpił już jako dojrzały człowiek 12 lipca 1916 r., w Nowym Mieście nad Pilicą. Tam w roku kolejnym złożył śluby proste. Po pewnych perturbacjach w 1922 r. widzimy go w Warszawie, gdzie z niespożytą, charakterystyczną dla siebie energią zakłada szkołę powszechną. Jednak gnany niespokojnym duchem, po złożeniu 4 marca 1924 roku ślubów uroczystych, zgłasza się w 1925 r., do pracy misyjnej w Indiach Wschodnich. W tym samym roku wyjeżdża do Francji w celu przygotowania się do przyszłej pracy misyjnej, z kolei w 1929 r. udaje się do Konstantynopola, do tamtejszego klasztoru francuskich kapucynów. Ostatecznie, w 1932, dostaje skierowanie do misji obrządku wschodniego w Lubieszowie. 18 i 20 sierpnia 1933 r. otrzymuje niższe święcenia subdiakonatu i diakonatu obrządku wschodniego, a św. kapłańskie w tym obrządku otrzymuje już po wybuchu wojny, 18 lipca 1940 r., we Lwowie. W latach II wojny, w obawie przed ukraińskimi nacjonalistami, porzuca Lubieszów i pracując na różnych placówkach doczekał do końca wojny.

      Drugim z założycieli serpelickiej wspólnoty był brat Bartłomiej Jan Snochowski. Urodził się 21 grudnia 1909 r. we wsi Stara w pobliżu Piotrkowa, jako syn Łukasza i Heleny. Po ukończeniu szkoły czteroklasowej, podejmuje się pracy fizycznej w celu pomocy będącej w trudnej sytuacji materialnej rodzinie. Po czym zostaje powołany do wojska, służbę odbywał w Zamościu w 9 pułku należącym do 6 dywizji Legionów. Na początku 1935 r. wstępuje do zakonu kapucynów, by po rocznym postulacie, 7 maja 1936 r., rozpocząć nowicjat w Nowym Mieście nad Pilicą i 8 maja 1937 r. składa śluby czasowe, po czym zostaje odesłany na placówkę w Lubieszowie, gdzie spotyka o. Anioła, o którym po latach wspomina: "Od tej pory pokochałem bardzo Ojca Anioła jako najlepszego przyjaciela. Drugiego takiego w życiu swoim chyba nie spotkam". Jednak, po piętnastu miesiącach pracy tamże, przesłany zostaje do Łomży na stanowisko furtiana, gdzie zostaje zastany przez wiadomości o wybuchu wojny. Tymczasem zbliżał się koniec trzechletnich ślubów czasowych i, pomimo ogromnych trudności, udaje się bratu złożyć 8 września 1940 r., śluby wieczyste. Tymczasem o. Anioł przysyła zaproszenie do Horodna, dokąd nie udaje się wprawdzie dostać, ale spotyka o. Anioła w Łunińcu i od tej pory razem, z kilkunastomiesięczną przerwą w latach 1954-55, przebywają aż do śmierci o. Anioła.

       18 kwietnia 1945 r. o. Anioł i br. Bartłomiej przekroczyli Bug, uciekając z, jak to się wyrażał br. Bartłomiej, okupacji bolszewickiej. Początkowo zaopiekował się nimi ks. Julian Jaszewski z Pratulina. Po czym przenieśli się do oddalonego o 15 km wzdłuż Bugu Janowa Podlaskiego, dawnej stolicy biskupiej, gdzie osiadają w klasztorze oo. stanisławitów. Biskup Czesław Sokołowski dekretem przyjmuje o. Anioła do swojej diecezji. 15 maja o. Anioł zostaje mianowany administratorem parafii unickiej (bizantyńsko - słowiańskiej) w Pawłowie Starym przy cerkwi świętego Mikołaja.

       Latem 1945 r. przed o. Aniołem i br. Bartłomiejem otworzyły się nowe perspektywy. Oto w pobliskiej miejscowości Serpelice przez czas wojny przebywali Misjonarze Świętej Rodziny, którzy - na wieść o wyzwoleniu województwa poznańskiego i pod presją władz komunistycznych - postanowili powrócić do swoich dawnych siedzib. Zostawili jednak drewnianą plebanię i kaplicę, oraz przekazane przez wspólnotę wiejską grunty, które czekały na nowych gospodarzy. Miejscowa ludność przyzwyczaiła się do obecności kapłanów, dlatego też wiosną 1945 r. do Janowa Podlaskiego, gdzie przebywał biskup Czesław Sokołowski, administrujący w czasie wojny diecezją podlaską, udała się reprezentacja parafian pod przywództwem Mikołaja Dydycza, z prośbą o przydzielenie duchownego do serpelickiej wspólnoty. Dzięki tej inicjatywie serpelickich mieszkańców, poparciu ówczesnego biskupa oraz zakonnych przełożonych, 15 października 1945 r. o. Anioł został powołany na stanowisko wikarego konstantynowskiego i rektora kaplicy w Serpelicach, dokąd dotarł wraz z br. Bartłomiejem 17 października tegoż roku.

      Po przybyciu do Serpelic rzucili się w wir pracy. To dzięki ich staraniom został wybudowany w latach 1946 - 47 kościół, przy którym powołano rektorat. Do kościoła w latach 1953 - 1956 dobudowano również klasztor. Aby zdobyć środki na budowę o. Anioł założył teatr parafialny, który wystawiał sztuki „Golgota” i „Agnes” w okolicznych parafiach i dzięki temu zdobywał fundusze. O. Anioł i br. Bartłomiej znaleźli się również wśród inicjatorów założenia w 1947 roku w Serpelicach Ochotniczej Straży Pożarnej.

       Rafał Dydycz