Tour de Konstytucja PL - Przystanek w Siemiatyczach

We wtorek, 27 lipca, swój przystanek w Siemiatyczach miał projekt „Tour de Konstytucja PL”. Jest to cykl wydarzeń, których osią jest idea demokracji i edukacja obywatelska, a ich celem głównym, jak czytamy na stronie internetowej przedsięwzięcia, „popularyzacja zapisów Konstytucji i praktyki ustrojowej wytworzonej przez ponad 20 lat obowiązywania obecnej ustawy zasadniczej”.

      Dwumiesięczny objazd tego projektu po Polsce rozpoczął się 4 czerwca w Radomiu. Na jego trasie znajdzie się kilkadziesiąt przystanków (Siemiatycze były 76 z kolei) w mniejszych i większych miejscowościach kraju. Organizatorem akcji jest Fundacja Kongres Obywatelskich Ruchów Demokratycznych, zaś współorganizatorami: Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Komitet Obrony Demokracji, Ogólnopolski Strajk Kobiet, Zbigniew Hołdys, Protest z Wykrzyknikiem, Stowarzyszenie Adwokackie Defensor Iuris, Stowarzyszenie Prokuratorów Lex Super Omnia, Stowarzyszenie Radomianie dla Demokracji, terenowe oddziały Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia, Stowarzyszenie Sędziów Themis, Wolne Sądy.

      Symbolicznym znakiem całego przedsięwzięcia jest podróżująca do kolejnych przystanków kapsuła z wyjątkowym egzemplarzem Konstytucji, na zwoju której na zakończenie spotkań uczestnicy mogą złożyć swój podpis.

      Pomysłodawcą i organizatorem całego przedsięwzięcia jest Robert Hojda, który w Siemiatyczach poprowadził wydarzenie wspólnie z inicjatorką siemiatyckiego przystanku, Beatą Siemaszko. Uczestnikami kolejnych przystanków są zaproszeni goście ze świata sędziów, prawników, artystów, wolontariuszy i osoby zaufania społecznego, ale przede wszystkim obywatele Polski – mieszkańcy kolejnych miast i miasteczek, którzy przychodzą na przystanki „Tour de Konstytucja PL”, przyjemnie i pożytecznie spędzając czas. Ogromną dawkę merytorycznej wiedzy na temat zapisów Konstytucji i ich znaczenia dla obywateli uczestnicy kolejnych przystanków uzyskują od znamienitych gości. A w Siemiatyczach udało się zgromadzić, jak mówiła otwierająca spotkanie Beata Siemaszko, „nieprawdopodobną ilość nieprawdopodobnych postaci”. Wśród zaproszonych gości znaleźli się: sędzia Wojciech Hermeliński (adwokat, asesor, prokurator, wiceprezes Naczelnej Rady Adwokackiej, Sędzia Trybunału Konstytucyjnego, przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej), Adam Bodnar (honorowy patron projektu, Rzecznik Praw Obywatelskich VII kadencji), Włodzimierz Wróbel (prawnik, nauczyciel akademicki UJ, sędzia Sądu Najwyższego), Zbigniew Szpiczko (prokurator z Białegostoku; jedyny śledczy, który wystąpił oficjalnie do Krajowej Rady Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym o zbadanie prawidłowości jego oddelegowania do odległego miasta i degradacji), Dominik Czeszkiewicz (sędzia Sądu Rejonowego w Suwałkach, o którym głośno było m.in. za sprawą uniewinnienia działaczy KOD, którzy protestowali przeciwko obecności Mariusza Błaszczaka, Jarosława Zielińskiego i Anny Marii Anders na otwarciu wystawy poświęconej generałowi Władysławowi Andersowi), Piotr Gąciarek (sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie, autor internetowego bloga „Okiem sędziego”, w którym w krytyczny i humorystyczny sposób opisywał rzeczywistość wymiaru sprawiedliwości), Marta Kożuchowska - Warywoda (sędzia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli, prezes warszawskiego oddziału SS „Iustitia”, w 2019 r. otrzymała tytuł Obywatelskiego Sędziego Roku), Joanna Hetnarowicz - Sikora (sędzia Sądu Rejonowego w Słupsku, przedstawicielka SS Iustitia), Anna Gieniusz - Kłubowicz (z Okręgowej Rady Adwokackiej w Białymstoku, obrończyni pro bono osób obwinionych o to, że usiłowały uniemożliwić przejście uczestników Marszu Pamięci Żołnierzy Wyklętych, organizowanego przez środowiska narodowe w Hajnówce) oraz Igor Tuleja (sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie, znany m.in. z wydania orzeczenia w sprawie głosowania w sali kolumnowej).

       Spotkanie w Siemiatyczach rozpoczęło się od wysłuchania preambuły do Konstytucji, zarówno w języku polskim, jak i w języku ukraińskim. Jak mówił podczas spotkania Robert Hojda:

       - Zapisy konstytucji zostały w pewnym momencie wykorzystane przez politykę, konstytucja stała się mieczem do wymierzania razów i do dzielenia nas jako obywateli, dlatego mamy do odrobienia pracę domową (…) Niech nikt dzisiaj nie wyjdzie stąd bez konstytucji.

       Hojda zachęcał do tego, byśmy rozmawiali na temat Konstytucji z tymi, którzy jej zapisów nie znają lub uważają, że w Polsce zasady praworządności są przestrzegane. Zachęcał do rozmowy, z uśmiechem, serdecznością i życzliwością, bez hejtu i agresji wobec mających inne poglądy.

     Podczas przystanku w Siemiatyczach odbyły się dwa panele rozmów z udziałem gości. Hasła: prawo, konstytucja, obywatel, wolność, swobody obywatelskie, przewinęły się podczas spotkania dziesiątki razy. Było nie tylko merytorycznie, refleksyjnie, ale momentami też humorystycznie i nieco lirycznie. O ten ostatni odcień emocji zadbał występ dziewcząt z zespołu Dobryna, prezentujących pieśni ukraińskie.

     Wszyscy obecni na siemiatyckim spotkaniu otrzymali swój egzemplarz ustawy zasadniczej, w którym potem chętnie zbierali autografy znakomitych gości i ekspertów. Na zakończenie odbyło się wspólne zdjęcie wszystkich uczestników oraz indywidualne rozmowy obywateli z sędziami, prokuratorami, adwokatami.

    Ewa Magdalena Iwaniak, fot. emi