Sukces ukraińskiej konferencji

Rozwój Podlaskiego Instytutu Naukowego priorytetem dla ukraińskiej mniejszości narodowej

      W ubiegły weekend w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bielsku Podlaskim, od godziny 13 do godziny 20 w sobotę i od godziny 9 do 17 w niedzielę, trwały z małymi przerwami obrady II Podlaskiej Ukraińskiej Konferencji Naukowej. Doborowa lista prelegentów i uniwersytecki poziom dyskursu. Po każdej sesji referatów, a było tych sesji cztery, miała miejsce żywa dyskusja i wymiana poglądów między uczestnikami konferencji i przybyłymi do biblioteki słuchaczami.

     Wśród znamienitych gości byli m.in.: prof. zw. dr hab. Feliks Czyżewski kierownik Zakładu Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, a także  prof. Hryhorij Arkuszyn z Łucka, były Rektor Uniwersytetu Białostockiego – pedagog i kulturoznawca prof. zw. dr hab. Jerzy Nikitorowicz  i inni profesorowie, ale także doktorzy i badacze z uznanym dorobkiem a także początkujący i pasjonaci.

    Ogólny temat konferencji „Kultura i język Podlasia w ciągu stuleci” był rozbity na cztery sesje, z czego dwie pierwsze odbyły się w sobotę. W trakcie pierwszej sesji „Język i kultura ukraińska Podlasia” najwięcej pytań było do prof. Hryhorija Arkuszyna, który zreferował temat „Przezwiska zbiorowe Podlasian motywowane specyfiką ich mówienia”.  Z referatu mogliśmy się m.in. dowiedzieć, że przezwisko „chachłacy” czy „mowa chachłacka” nie wywodzi się z Podlasia, lecz zostało przyniesione wraz z powrotną migracją z bieżeństwa (powroty ludności Podlasia z Rosji, gdzie czasowo ta ludność przebywała, uciekając przed frontem I Wojny Światowej) i jest ono wymyślone przez Rosjan, którzy z pogardą odnosili się do ich zdaniem tzw. „mowy małoruskiej” używanej przez dużą część Podlasian. Mowa ta jako tzw. „tutejsza” jeszcze do dzisiaj funkcjonuje na Podlasiu.

    Bardzo kontrowersyjną tezę postawił w swoim referacie dr Andrzej Nikitorowicz. Przedstawiając temat „Konflikty narodowo-etniczne w społeczności pogranicza na przykładzie mieszkańców województwa podlaskiego” uzasadniał, że w miarę wzrastania świadomości narodowej mniejszości, będą wzrastały konflikty z dominującą większością. W dyskusji po referacie zmierzano do konkluzji, że mniejszości narodowe będą jednak same ograniczały się w swych działaniach w ramach obowiązującego prawa.

Pozostałe sesje to: „Losy historyczne Podlasia”; „Kulturalne i przyrodnicze dziedzictwo Podlasia”; „Ukraiński etnos Podlasia w kontekście funkcjonowania mniejszości narodowych”. Wszystkie wystąpienia były bogate w treści merytoryczne. Ogółem wystąpiło 25 prelegentów z referatami. Jak zaznaczył przewodniczący konferencji, dr Grzegorz Kuprianowicz, materiały pokonferencyjne zostaną opublikowane.

Organizatorem konferencji był Podlaski Instytut Naukowy, który został zarejestrowany w lutym 2018 r. Jego dyrektor, Grzegorz Kuprianowicz, w części poświęconej dyskusji na temat „Perspektywy i kierunki działania Podlaskiego Instytutu Naukowego” podkreślił, że zadaniem instytutu jest: prowadzenie badań dotyczących podlaskiego etnosu; organizacja konferencji; wydawania naukowego czasopisma (być może kwartalnika); dokumentowanie wszystkich przedsięwzięć; popularyzacja badań instytutu. Dopełnieniem jego wystąpienia był głos dr. Mirosława Stepaniuka, który położył nacisk na organizowanie tematycznych zespołów roboczych, seminariów, warsztatów. Z propozycją zorganizowania następnej konferencji, znacznie poszerzonej o udział Białorusinów i Polaków, wystąpił dr Mikołaj Roszczenko. Prof. Feliks Czyżewski zadeklarował, że środowisko lubelskie jest gotowe włączyć się w działalność instytutu.

Na zakończenie konferencji wystąpił Ukraiński Zespół Pieśni i Tańca „Ranok”.

Patronat medialny Kurier Podlaski - Głos Siemiatycz

    Andrzej Salnikow, zdj.AS