Rocznik Ziemi Sarnackiej

6 października 2018 r., podczas konferencji naukowej „Nasza Niepodległa”, w szkole w Sarnakach odbyła się promocja nowego wydawnictwa regionalnego „Rocznik Ziemi Sarnackiej”. Impulsem do jego powstania i wydania była 100. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości.

      Pierwszy numer zawiera artykuły, których tematyka koncentruje się wokół daty 11 listopada 1918 roku. Otwiera go artykuł dr hab. Jarosława Cabaja, prof. PH i dyrektora Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach, „Listopad 1918 na Podlasiu”, w którym pokazany jest szerszy kontekst wydarzeń w naszym regionie. O wydarzeniach poprzedzających ten historyczny moment traktuje artykuł „Mosty ku niepodległości” pasjonata-kolekcjonera Tomasza Nasiłowskiego o przeprawach mostowych na Bugu w okresie I wojny światowej, który udowadnia, że każda pasja może mieć swoje przełożenie na poznawanie lokalnej historii. Temat Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) w okolicach Sarnak przedstawia artykuł „Placówki wschodniej części powiatu siedleckiej księgi peowiaków. Weryfikacja członków Związku Peowiaków” Sławomira Kordaczuka, wicedyrektora Muzeum Regionalnego w Siedlcach. Znajdziemy tam m.in. wykaz członków POW placówek: Mierzwice, Sarnaki i Sarnaki-Niemojki. 

      O mało znanym epizodzie z 1918 r., kiedy to część obecnej gminy Sarnaki znalazła się w granicach Ukraińskiej Republiki Ludowej, na szczęście przez krótki czas i tylko na papierze, mówi artykuł „Między Polską a Ukrainą – traktat brzeski na obszarze gminy Sarnaki” Rafała Dydycza, nauczyciela historii w sarnackiej szkole. Na temat zaangażowania duchowieństwa katolickiego w proces budowania na nowo tożsamości po latach zaborów pisał ks. dr prał. Andrzej Jakubowicz, proboszcz sarnacki, w artykule „Udział Kościoła i parafii Sarnaki w procesie dążenia do niepodległości Polski w 1918 roku”. Stan organizacyjny polskiego szkolnictwa, począwszy od Polskiej Macierzy Szkolnej i szkół ludowych po szkoły powszechne na początku lat 20. ubiegłego stulecia, przedstawiła nauczycielka j. polskiego z Sarnak Agata Wasilewska w artykule „Szkoły w gminie Sarnaki u progu niepodległości”. Materiał obrazujący następstwa roku 1918 w wymiarze gospodarczym znajdujemy w artykule „Skąd się wzięły kolonie? Parcelacje majątków podonacyjnych na terenie dzisiejszej gminy Sarnaki” historyka-regionalisty Rafała Zubkowicza, pełnomocnika dyrektora generalnego Lasów Państwowych ds. organizacji pozarządowych.

      W „Roczniku” mamy jeszcze „Trzy łyki statystyki”, gdzie przedstawiona została statystyka obrazująca ruch ludności w gminie Sarnaki od lat 80. do dnia dzisiejszego, a także kalendarium pt. „Wydarzyło się w 2017 roku…”.

       Wydawcą „Rocznika Ziemi Sarnackiej” jest Gminna Biblioteka Publiczna w Sarnakach, redaktorem naczelnym Rafał Dydycz, w skład redakcji wchodzą: Jolanta Chromiec, Małgorzata Korczyńska, Irena Paździor, Bożena Szymańska, Agata Wasilewska, Violetta Zawadka i Rafał Zubkowicz. Okładkę zaprojektował Andrzej Lipka.

      W założeniach ma to być czasopismo poświęcone sprawom lokalnym naszej okolicy, utrwalające jej historię i dokumentujące bieżące wydarzenia. We wstępie czytamy: „Autorami mogą zostać wszyscy, którzy mają do opowiedzenia ciekawe historie na temat Ziemi Sarnackiej. Kolejne tomy nie będą już tak ściśle ukierunkowane tematycznie. Znajdzie się w nich miejsce również na tematykę inną niż historyczna. Wierzymy, że znajdą się osoby, które w interesujący sposób zaprezentują zagadnienia gospodarcze, przyrodnicze czy społeczne. Wartością będą własne wspomnienia, spisane relacje członków rodziny czy innych osób. Zamierzamy też prezentować co ciekawsze dokumenty źródłowe, w tym fotografie z przeszłości. Jedyny wspólny mianownik, który przyjmuje zespół redakcyjny, to lokalność – treści w naszym tomie powinny koncentrować się na Sarnakach i okolicy.” Zatem zapraszamy do współpracy w tworzeniu „Rocznika”.

       Agata Wasilewska, fot AW