Obchody Święta Wojska Polskiego

15 sierpnia w Siemiatyczach, z inicjatywy Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Żołnierzy Walczących w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie w latach 1940-1945, odbyły się obchody Święta Wojska Polskiego. Współorganizatorem był Powiat Siemiatycki.

- Na pomniku jest umieszczonych 120 nazwisk, a mieszkańcy powiatu nie znają historii tych ludzi. W związku z tym społeczny komitet zobowiązał się, że co roku podczas dnia Wojska Polskiego będzie przedstawiał historię jednego z tych żołnierzy po to, by pamięć o nich nie zaginęła – mówił podczas uroczystości Włodzimierz Brzozowski.

Dlatego oprócz tradycyjnych przemówień przedstawicieli władz samorządowych, składania kwiatów pod pomnikiem czy patriotycznych melodii wykonanych przez Orkiestrę Dętą OSP w Siemiatyczach, przygotowano trzy wystąpienia historyczne. Andrzej Maciejewski przedstawił krótki rys na temat walk z nawałą bolszewicką na naszym terenie, o działaniach ludności z powiatu siemiatyckiego podczas okupacji sowieckiej i po niej mówiła Lilianna Gładzka, zaś biografię ks. Michała Wilniewczyca, którego nazwisko widnieje na pomniku, przedstawiła Elżbieta Sielicka.

Lilianna Gładzka w swoim referacie, do którego informacje zaczerpnęła z publikacji prof. Michała Gnatowskiego oraz książki Rafała Wnuka „Za pierwszego Sowieta”, mówiła m.in. o działającej na naszych terenach Legii Podlaskiej:

- W Lubiejkach zawiązała się 20 listopada 1939 r. podziemna organizacja Legia Podlaska. Powołali ją do życia bracia Henryk i Stanisław Korzeniewscy wraz z Zygmuntem Popławskim z kolonii Wygonowo. Organizacja ta objęła swoim zasięgiem obecne powiaty: Siemiatycze, Bielsk Podlaski i okolice Kleszczel i miała charakter czysto wojskowy. Do organizacji należało około 200 osób. (…) Gromadzono broń, amunicję, środki transportu – konie, siodła, rowery, oraz środki opatrunkowe i prowiant. Zbierano pieniądze na uruchomienie radiostacji. Teren ówczesnej ziemi bielskiej podzielono na 7 obwodów: Bielsk Podlaski, Milejczyce, Siemiatycze, Drohiczyn, Ciechanowiec, Brańsk i Boćki, a obwody na rejony. Do obwodu Milejczyce należało 6 rejonów, tj. Milejczyce, Nurzec Stacja, Kleszczele, Czeremcha, Pokaniewo i Augustynka. (…) Legia Podlaska działała niespełna rok. Od czerwca 1940 r. do wiosny 1941 r. aresztowano 122 osoby. Komendanci Legii Podlaskiej i jej członkowie zostali surowo osądzeni. Skazani na śmierć zostali m.in bracia Korzeniewscy, Zygmunt Popławski, Stanisław Kosiński, Czesław Kosarski, Jan Osiński, Kazimierz Rybałtowski, Lucjan Tararuj, Jan Zarzycki. 10 lat łagrów otrzymali: Piotr Karczewski z Augustynki ps. Karp, Czesław Kołosiejuk i Antoni Machuła. (…) Sowieci nie zdążyli rozstrzelać braci Korzeniewskich, wrócili oni do Lubiejk latem 1941 r., ale nie zastali swoich rodzin, które 19 czerwca wywieziono na wschód. Henryk zmarł nagle w 1943 r., Stanisław jako żołnierz AK został zastrzelony przez sowietów 1 października 1945 r. (…) Na pomniku znajdziemy też nazwiska innych konspiratorów z Legii Podlaskiej: Piotra Karczewskiego, braci Jana i Stanisława Stasiaków z Nurca, Jana Jadczuka ps. Jesion, Lucjana Tararuja, Franciszka Tołwińskiego, Jana Tołwińskiego i Wacława Tołwińskiego.

Ewa Magdalena Iwaniak, Kurier Podlaski – Głos Siemiatycz, fot. emi