Kilka faktów z historii

Pierwsze wzmianki o Żydach mieszkających w Siemiatyczach pochodzą z 1582 roku, kiedy osiedlała ich tutaj ówczesna właścicielka miasta, Katarzyna Tęczyńska. Gmina żydowska powstała sto lat później i do około połowy XVIII wieku podlegała gminie tykocińskiej.


          Z 1700 roku pochodzi wiadomość, że Reb Gedaliah z Siemiatycz i jego brat Mosze brali czynny udział w ruchu Juda Chassid ha-Levi.
          W roku 1755, kiedy zbudowano klasycystyczną synagogę, mieszkało tu około 1000 Żydów, a w końcu XIX wieku - 4638 (75 procent ludności miasteczka). Żydzi tutejsi handlowali zbożem i produktami leśnymi, zajmowali się przemysłem sukienniczym, kaflarstwem, rozmaitym rzemiosłem.
          Po I wojnie założono m.in. żydowski bank spółdzielczy, w 1924 roku otwarto żydowską szkołę powszechną, czynne były dwie szkoły hebrajskie. Ostatnim siemiatyckim rabinem był Chaim Baruch Gerstein - lider ogólnopolskiej partii syjonistycznej Mizrachi.
Tuż przed wybuchem II wojny światowej w Siemiatyczach mieszkało 4303 Żydów, na ogólną liczbę ludności 8138.
          Po zajęciu Siemiatycz przez Sowietów, jesienią 1939 roku było tu już około 7000 Żydów, w tym ok. 3000 spośród nich stanowili uchodźcy z zachodniej Polski. Latem 1940 większość uchodźców wyemigrowała na tereny Związku Sowieckiego.

          Jerzy Nowicki, Tygodnik Głos Siemiatycz