Synagoga w Siemiatyczach zmieni właściciela

Przed kilkunastoma dniami Komisja Regulacyjna wydała orzeczenie w sprawie dwóch nieruchomości w Siemiatyczach. Miasto Siemiatycze odda warszawskiej gminie żydowskiej dawną synagogę przy ulicy Zaszkolnej i dom talmudyczny przy ulicy Pałacowej. W synagodze obecnie znajduje się Siemiatycki Ośrodek Kultury, natomiast w domu talmudycznym ma siedzibę Miejska Biblioteka Publiczna.

          O przyszłości budynków rozmawiam z Piotrem Rytką Zandbergiem z warszawskiej gminy żydowskiej.
          - Rzeczywiście, otrzymamy od miasta Siemiatycze dwa budynki, które zgodnie z literą prawa nam się należą. Zostały one nam bezprawnie odebrane po wojnie. Dlatego cieszymy się, że powrócą do nas. Fizyczny zwrot nieruchomości nastąpi za jakieś dwa - trzy tygodnie. Decyzję o zwrocie podjęła Komisja Regulacyjna, a Siemiatycze reprezentował burmistrz miasta.

          - Czy instytucje będą musiały się wyprowadzić z budynków?
          - Jak na razie, tego nie wiemy. Czekają nas rozmowy z burmistrzem miasta w tej sprawie. Bardzo prawdopodobne jest, że zaproponujemy wynajem budynków. Zresztą, obszernie o wynajmowaniu już wcześniej rozmawialiśmy z burmistrzem Radomskim.
          - Czy ewentualny wynajem byłby odpłatny?
          - Rozumiem, że pana praca polega na tym, żeby ciągnąć mnie za język, żebym jak najwięcej powiedział, ale wprost nie odpowiem na to pytanie. Na pewno na ten temat będziemy już niedługo rozmawiać z burmistrzem.
          -Czy podczas rozmów będzie brany pod uwagę fakt, że po wojnie budynki były kilkakrotnie remontowane?
          - Będziemy chcieli znaleźć jak najlepsze- salomonowe rozwiązanie, w którym bezsprzecznie będzie zagwarantowany interes społeczności żydowskiej mieszkającej w Polsce. Budynki należą do dziedzictwa, które mówi o wielowiekowej historii Żydów tego miasta.
          - Do kogo obecnie należy cmentarz żydowski?
          - Jak na razie, jest własnością miasta, ale już niedługo wystąpimy o odzyskanie prawa własności tejże nieruchomości. Wystąpimy też o zwrot nieruchomości zabudowanej przez PZMot, ale tego mienia raczej nie odzyskamy. Jednakże będziemy się o nie ubiegać.

           Warto przypomnieć, że wnioski o zwrot dóbr mogły dotyczyć tylko posiadłości należących do pierwszego września 1939 roku do żydowskich wspólnot religijnych. Chodzi o synagogi, domy modlitwy, cmentarze, szkoły, rytualne łaźnie czy rzeźnie. O zwrocie mienia decyduje Komisja Regulacyjna, działająca przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych.

          Marek Malinowski, Tygodnik Głos Siemiatycz, fot. Jsw